Większa niezawodność sieci. Geotermia Podhalańska modernizuje system sterowania siecią ciepłowniczą

Rosnący udział odnawialnych źródeł energii w ciepłownictwie oznacza konieczność zwiększenia niezawodności całej infrastruktury. Operator jednego z największych systemów geotermalnych w Europie zakończył kolejny etap modernizacji, którego celem jest ograniczenie ryzyka awarii i przygotowanie systemu na dalszą rozbudowę. Dzięki wykorzystaniu zaawansowanej technologii część zakłóceń można wyeliminować automatycznie.

System geotermalny na Podhalu od ponad 30 lat stanowi fundament lokalnego ciepłownictwa. Dzięki sprzyjającym warunkom geologicznym ciepło z wnętrza Ziemi stało się tu realną alternatywą dla węgla, szczególnie istotną w regionie, który w sezonie grzewczym mierzy się z problemem smogu. Dziś Geotermia Podhalańska dostarcza ciepło do blisko 2 tysięcy budynków w Zakopanem, Białym Dunajcu, Poroninie i Szaflarach, pokrywając około 40 procent zapotrzebowania cieplnego Zakopanego.

– Na Podhalu geotermia jest najtańszym sposobem ogrzewania. Co więcej, dla wielu odbiorców stała się już tym jedynym, co oznacza, że zimą awaria systemu byłaby bardzo kłopotliwa – podkreśla Łukasz Filipowicz, Burmistrz Miasta Zakopane.

Wraz z rosnącą liczbą odbiorców i rozbudową sieci ciepłowniczej zwiększają się wymagania dotyczące stabilności pracy systemu. Geotermia Podhalańska realizuje kolejne projekty rozwojowe, obejmujące m.in. nowe wymienniki ciepła, dodatkowy odwiert oraz rurociąg zrzutowy. Równolegle podjęto decyzję o modernizacji systemu sterowania, który odpowiada za bieżący nadzór nad pracą całej infrastruktury. Projekt zrealizowano we współpracy z ABB, międzynarodową firmą inżynierską specjalizującą się w automatyce i energetyce, posiadającą w Polsce zaplecze badawczo-rozwojowe oraz produkcyjne.

Cyfrowe wsparcie dla geotermii u stóp Tatr

Zmodernizowane rozwiązania umożliwiają ciągłe monitorowanie kluczowych parametrów pracy sieci, takich jak temperatura, przepływy i ciśnienia, oraz szybką reakcję w sytuacjach niestandardowych. Ma to szczególne znaczenie w górskim terenie, gdzie sieć ciepłownicza funkcjonuje w warunkach dużych różnic wysokości i złożonego układu hydraulicznego.
Różnica poziomów pomiędzy najniższym a najwyższym punktem sieci sięga około 200 metrów, co w praktyce wymaga precyzyjnego sterowania i koordynacji pracy instalacji na całej jej długości.

Część reakcji na zakłócenia realizowana jest automatycznie, bez konieczności ręcznej interwencji operatorów, co ma kluczowe znaczenie przy rozległej i rozproszonej infrastrukturze.

– Gdy dochodzi do sytuacji awaryjnej w którymś obiekcie – choćby z powodu braku zasilania czy podtopienia – system alarmuje operatorów lub automatycznie uruchamia zabezpieczenia instalacji, zapobiegając niekontrolowanemu spływowi wody i uszkodzeniu infrastruktury – wyjaśnia Wojciech Wartak, Kierownik Ruchu Zakładu Górniczego Geotermii Podhalańskiej.

Infrastruktura gotowa na dalszą rozbudowę

Zakres modernizacji objął także zaplecze informatyczne oraz sposób komunikacji pomiędzy rozproszonymi obiektami systemu. Unowocześnienie infrastruktury IT i zastąpienie dotychczasowych połączeń opartych na sieciach mobilnych stałym łączem pozwoliło zwiększyć stabilność transmisji danych i skrócić czas reakcji systemu na zmiany zachodzące w sieci ciepłowniczej. W praktyce przełożyło się to na lepszą koordynację pracy poszczególnych obiektów i ograniczenie ryzyka nieplanowanych przestojów.

– W przypadku Podhala, gdzie sieć ciepłownicza rozrasta się z roku na rok, skalowalność systemu to kluczowa cecha. Gdy do sieci dołączony zostanie nowy obiekt, system będzie można łatwo rozbudować bez konieczności wymiany całej infrastruktury i ryzyka dla ciągłości dostaw energii cieplnej – mówi Konrad Wardziński z biznesu Automatyki Procesowej ABB w Polsce.

Doświadczenia Geotermii Podhalańskiej pokazują, że w przypadku geotermii, jednego z najbardziej stabilnych odnawialnych źródeł energii, kluczowe znaczenie ma nie tylko dostęp do zasobów, ale także sposób zarządzania systemem na powierzchni. W ciągu ponad 30 lat działalności spółka zredukowała emisję dwutlenku węgla o ponad 700 ton, ograniczając zużycie węgla o blisko 400 tys. ton. Kolejne etapy modernizacji infrastruktury sterującej mają umożliwić dalszy rozwój sieci bez utraty niezawodności, która dla odbiorców końcowych pozostaje najważniejszym kryterium.